Weryfikacja rozliczeń podatkowych marynarzy
Należy pamiętać, że organ podatkowy badając prawa do ulg, np. ulgi abolicyjnej, bazuje na dokumentach. Dla marynarza oznacza to konieczność zgromadzenia dowodów, dotyczących w jakiej formie i dla jakiego armatora pracował oraz w razie powstania wątpliwości udzielenia jednoznacznych i precyzyjnych wyjaśnień dla organu podatkowego.
W tym celu należy przygotować np. umowy o pracę, książeczkę marynarską, stosowne zaświadczenia o zatrudnieniu, certyfikaty statkowe itp.
Szczegółowy katalog dokumentów — czego wymaga organ
Wyrok WSA w Gdańsku z 18 lutego 2026 r. (I SA/Gd 951/25) ilustruje, jak istotna jest kompletność dokumentacji. Marynarz przegrał sprawę m.in. dlatego, że nie przedłożył:
— zaświadczenia armatora lub agencji zatrudnienia wymaganego przez art. 21 ust. 35 pkt 2 u.p.d.o.f. (dane marynarza, PESEL, liczba przepracowanych dni z podaniem okresów, nazwa i bandera statku, kwota przychodu, pełne dane armatora),
— dokumentów potwierdzających sposób wykorzystania statku (np. cargo manifest, faktury za przewóz, oświadczenie kapitana),
— tłumaczeń przysięgłych dokumentów anglojęzycznych — sąd wprost stwierdził, że dokumenty w języku obcym „nie mogą podlegać ocenie”,
— poświadczonych kopii — niepoświadczone kserokopie złożone przy odwołaniu nie zostały uwzględnione.
Dokumenty powinny towarzyszyć wnioskowi od samego początku. Uzupełnianie braków na etapie odwołania — zwłaszcza w formie niepoświadczonych kopii — jest ryzykowne i często nieskuteczne.
Dokumenty, które mogą obrócić się przeciwko podatnikowi
Wyrok WSA w Gdańsku z 4 lutego 2026 r. (I SA/Gd 935/25) potwierdza, że przedkładane przez marynarza dokumenty są oceniane całościowo — i mogą stanowić dowód nie tylko na korzyść, ale i na niekorzyść podatnika. W tej sprawie payslips (potwierdzenia wypłat wynagrodzenia) wystawione przez singapurskiego pracodawcę — niewykazujące żadnych potrąceń z tytułu podatku — stały się dla sądu dowodem na to, że w Wielkiej Brytanii nie powstaje obowiązek podatkowy. Umowa o pracę marynarza (Seafarer Employment Agreement) potwierdzała, że wynagrodzenie jest wypłacane „bez potrąceń z tytułu podatków i składek na ubezpieczenie społeczne”.
Z tego powodu przed złożeniem wniosku o ograniczenie poboru zaliczek lub zeznania rocznego z ulgą abolicyjną warto przeanalizować całość posiadanej dokumentacji pod kątem tego, czy potwierdza ona — a nie podważa — istnienie obowiązku podatkowego za granicą.
Stanowisko organów wobec statków specjalistycznych
Jak wynika z problematyki spraw rozpatrywanych przez organy podatkowe, które później znajdują swój finał w sądach administracyjnych – spory dotyczą m.in. faktu, czy jednostka na której pracuje marynarz jest czy była eksploatowane w transporcie międzynarodowym.
Od kilku lat organy podatkowe konsekwentnie traktują wszystkie nietypowe statki jako nieeksploatowane w transporcie międzynarodowym — w szczególności jednostki FPSO, FSO, FLNG, kablowce, rurociągowce, statki sejsmiczne, badawcze i wiertnicze (drillships, jack-up rigs). Stanowisko to — początkowo kontrowersyjne — zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w utrwalonej linii orzeczniczej obejmującej wyroki z 2019, 2022, 2025 i 2026 r. Najbardziej aktualnym rozstrzygnięciem jest wyrok NSA z 29 stycznia 2026 r. (II FSK 702/23), w którym sąd jednoznacznie stwierdził, że jednostka FPSO — jako zaprojektowana do wydobycia, magazynowania i przeładunku ropy — nie uczestniczy w transporcie międzynarodowym.
Z drugiej strony trzeba wiedzieć, że praca na statku przemieszczającym się w ruchu wahadłowym pomiędzy dwoma portami jednego państwa (tzw. mały kabotaż) – nie jest kwalifikowana jako transport międzynarodowy.
Rosnąca liczba czynności sprawdzających
Z uwagi na fakt, że z roku na rok zwiększa się liczba czynności sprawdzających prowadzonych przez organy podatkowe wobec marynarzy, w tym również skutkujących niezasadnymi wezwaniami do korekt prawidłowych zeznań podatkowych, z których to korekt wynikać ma dopłata podatku – zalecane jest zachowanie dużej rozwagi co do treści wyjaśnień, udzielanych organom podatkowym lub skorzystanie z usług profesjonalnych pełnomocników np. doradcy podatkowego.
Z uwagi na utrwaloną linię orzeczniczą NSA, marynarzom pracującym na jednostkach offshore zalecamy szczególną staranność w dokumentowaniu okoliczności pracy — w tym charakteru wykonywanych przez statek zadań, akwenu operacyjnego i statusu armatora. W razie wszczęcia czynności sprawdzających lub postępowania podatkowego istotne jest, by od samego początku korzystać z profesjonalnego doradztwa podatkowego — wyjaśnienia złożone w początkowej fazie postępowania mogą przesądzić o wyniku sprawy.
Uwaga na e-doręczenia (PURDE)
Problemy techniczne z platformą e-doręczeń nie zwalniają podatnika ani jego pełnomocnika z obowiązku reagowania na wezwania organu. W wyroku z 18 lutego 2026 r. (I SA/Gd 951/25) WSA w Gdańsku nie uznał argumentu, że pełnomocnik nie odpowiedział na wezwanie wskutek problemów z PURDE. Jeśli platforma nie działa — należy skontaktować się z organem samodzielnie lub złożyć dokumenty bezpośrednio. Bierna postawa oznacza brak dowodów, a brak dowodów — odmowę.
Robert Nogacki jest radcą prawnym, założycielem i partnerem zarządzającym Kancelarii Prawnej Skarbiec, działającej nieprzerwanie od 2006 roku.
Prawo jest równe dla wszystkich, ale strony rzadko są równe: po jednej stoi organizacja, która ma czas, pieniądze i prawników, po drugiej człowiek, który ma jedną firmę, jedne oszczędności i jedno życie.
Klienci rzadko przychodzą do niego z problemem prawnym. Przychodzą z problemem, który ma także stronę prawną: z kontrolą, która zaczęła się od jednej faktury, z pieniędzmi powierzonymi komuś, kto zniknął, z firmą, którą trzeba przekazać dalej, zanim będzie za późno. Większość takich spraw rozstrzyga się na długo przed pierwszym pismem, w decyzjach podjętych bez pytania i w terminach, o których nikt nie pamiętał. Dlatego zaczyna od pytania, jak klient trafił w to miejsce, a nie od tego, co powinien był zrobić.
Doradza przedsiębiorcom i rodzinom z kilkunastu krajów, także tym, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano. Broni ich w kontrolach podatkowych i celno-skarbowych, w sporach z organami podatkowymi i w sprawach karnych skarbowych. Reprezentuje poszkodowanych w oszustwach inwestycyjnych i piramidach finansowych. Pomaga rodzinom zakładać fundacje rodzinne i planować sukcesję, żeby dorobek życia przetrwał dłużej niż jedno pokolenie.
Nie każdą sprawę da się wygrać. Każdą da się prowadzić tak, żeby klient wiedział, na czym stoi. Od 2006 roku reprezentuje pokrzywdzonych w sprawie WGI (Warszawskiej Grupy Inwestycyjnej), jednej z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. W sprawie upadłej giełdy kryptowalut Zonda (Zondacrypto, operator BB Trade Estonia OÜ) reprezentuje kilkuset poszkodowanych w postępowaniu prowadzonym przez Prokuraturę Krajową i w estońskim postępowaniu upadłościowym.
Kancelaria Prawna Skarbiec jest notowana w rankingach największych firm doradztwa podatkowego Dziennika Gazety Prawnej i Rzeczpospolitej, a w latach 2015 do 2018 czterokrotnie otrzymała Medal Europejski Business Centre Club i Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego. Robert Nogacki publikuje regularnie, w prasie i na stronie kancelarii, dla ludzi, którzy mają problem, a nie dyplom prawnika, bo opinia prawna, której klient nie rozumie, chroni tylko prawnika.
Wierzy, że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.
