Weryfikacja rozliczeń podatkowych marynarzy
Należy pamiętać, że organ podatkowy badając prawa do ulg, np. ulgi abolicyjnej, bazuje na dokumentach. Dla marynarza oznacza to konieczność zgromadzenia dowodów, dotyczących w jakiej formie i dla jakiego armatora pracował oraz w razie powstania wątpliwości udzielenia jednoznacznych i precyzyjnych wyjaśnień dla organu podatkowego.
W tym celu należy przygotować np. umowy o pracę, książeczkę marynarską, stosowne zaświadczenia o zatrudnieniu, certyfikaty statkowe itp.
Szczegółowy katalog dokumentów — czego wymaga organ
Wyrok WSA w Gdańsku z 18 lutego 2026 r. (I SA/Gd 951/25) ilustruje, jak istotna jest kompletność dokumentacji. Marynarz przegrał sprawę m.in. dlatego, że nie przedłożył:
— zaświadczenia armatora lub agencji zatrudnienia wymaganego przez art. 21 ust. 35 pkt 2 u.p.d.o.f. (dane marynarza, PESEL, liczba przepracowanych dni z podaniem okresów, nazwa i bandera statku, kwota przychodu, pełne dane armatora),
— dokumentów potwierdzających sposób wykorzystania statku (np. cargo manifest, faktury za przewóz, oświadczenie kapitana),
— tłumaczeń przysięgłych dokumentów anglojęzycznych — sąd wprost stwierdził, że dokumenty w języku obcym „nie mogą podlegać ocenie”,
— poświadczonych kopii — niepoświadczone kserokopie złożone przy odwołaniu nie zostały uwzględnione.
Dokumenty powinny towarzyszyć wnioskowi od samego początku. Uzupełnianie braków na etapie odwołania — zwłaszcza w formie niepoświadczonych kopii — jest ryzykowne i często nieskuteczne.
Dokumenty, które mogą obrócić się przeciwko podatnikowi
Wyrok WSA w Gdańsku z 4 lutego 2026 r. (I SA/Gd 935/25) potwierdza, że przedkładane przez marynarza dokumenty są oceniane całościowo — i mogą stanowić dowód nie tylko na korzyść, ale i na niekorzyść podatnika. W tej sprawie payslips (potwierdzenia wypłat wynagrodzenia) wystawione przez singapurskiego pracodawcę — niewykazujące żadnych potrąceń z tytułu podatku — stały się dla sądu dowodem na to, że w Wielkiej Brytanii nie powstaje obowiązek podatkowy. Umowa o pracę marynarza (Seafarer Employment Agreement) potwierdzała, że wynagrodzenie jest wypłacane „bez potrąceń z tytułu podatków i składek na ubezpieczenie społeczne”.
Z tego powodu przed złożeniem wniosku o ograniczenie poboru zaliczek lub zeznania rocznego z ulgą abolicyjną warto przeanalizować całość posiadanej dokumentacji pod kątem tego, czy potwierdza ona — a nie podważa — istnienie obowiązku podatkowego za granicą.
Stanowisko organów wobec statków specjalistycznych
Jak wynika z problematyki spraw rozpatrywanych przez organy podatkowe, które później znajdują swój finał w sądach administracyjnych – spory dotyczą m.in. faktu, czy jednostka na której pracuje marynarz jest czy była eksploatowane w transporcie międzynarodowym.
Od kilku lat organy podatkowe konsekwentnie traktują wszystkie nietypowe statki jako nieeksploatowane w transporcie międzynarodowym — w szczególności jednostki FPSO, FSO, FLNG, kablowce, rurociągowce, statki sejsmiczne, badawcze i wiertnicze (drillships, jack-up rigs). Stanowisko to — początkowo kontrowersyjne — zostało potwierdzone przez Naczelny Sąd Administracyjny w utrwalonej linii orzeczniczej obejmującej wyroki z 2019, 2022, 2025 i 2026 r. Najbardziej aktualnym rozstrzygnięciem jest wyrok NSA z 29 stycznia 2026 r. (II FSK 702/23), w którym sąd jednoznacznie stwierdził, że jednostka FPSO — jako zaprojektowana do wydobycia, magazynowania i przeładunku ropy — nie uczestniczy w transporcie międzynarodowym.
Z drugiej strony trzeba wiedzieć, że praca na statku przemieszczającym się w ruchu wahadłowym pomiędzy dwoma portami jednego państwa (tzw. mały kabotaż) – nie jest kwalifikowana jako transport międzynarodowy.
Rosnąca liczba czynności sprawdzających
Z uwagi na fakt, że z roku na rok zwiększa się liczba czynności sprawdzających prowadzonych przez organy podatkowe wobec marynarzy, w tym również skutkujących niezasadnymi wezwaniami do korekt prawidłowych zeznań podatkowych, z których to korekt wynikać ma dopłata podatku – zalecane jest zachowanie dużej rozwagi co do treści wyjaśnień, udzielanych organom podatkowym lub skorzystanie z usług profesjonalnych pełnomocników np. doradcy podatkowego.
Z uwagi na utrwaloną linię orzeczniczą NSA, marynarzom pracującym na jednostkach offshore zalecamy szczególną staranność w dokumentowaniu okoliczności pracy — w tym charakteru wykonywanych przez statek zadań, akwenu operacyjnego i statusu armatora. W razie wszczęcia czynności sprawdzających lub postępowania podatkowego istotne jest, by od samego początku korzystać z profesjonalnego doradztwa podatkowego — wyjaśnienia złożone w początkowej fazie postępowania mogą przesądzić o wyniku sprawy.
Uwaga na e-doręczenia (PURDE)
Problemy techniczne z platformą e-doręczeń nie zwalniają podatnika ani jego pełnomocnika z obowiązku reagowania na wezwania organu. W wyroku z 18 lutego 2026 r. (I SA/Gd 951/25) WSA w Gdańsku nie uznał argumentu, że pełnomocnik nie odpowiedział na wezwanie wskutek problemów z PURDE. Jeśli platforma nie działa — należy skontaktować się z organem samodzielnie lub złożyć dokumenty bezpośrednio. Bierna postawa oznacza brak dowodów, a brak dowodów — odmowę.
Robert Nogacki – radca prawny (WA-9026), założyciel Kancelarii Prawnej Skarbiec.
Są prawnicy, którzy zajmują się prawem. I są tacy, którzy zajmują się problemami, na które prawo nie ma gotowej odpowiedzi. Od ponad dwudziestu lat Kancelaria Skarbiec pracuje na przecięciu prawa podatkowego, struktur korporacyjnych i ludzkiej niechęci do oddawania państwu więcej, niż się państwu należy. Doradzamy przedsiębiorcom z kilkunastu krajów – od tych z listy Forbesa po tych, którym fiskus właśnie zajął konto i którzy nie wiedzą, co robić jutro rano.
Jeden z najczęściej cytowanych ekspertów prawa podatkowego w polskich mediach – pisze dla Rzeczpospolitej, Dziennika Gazety Prawnej i Parkietu nie dlatego, że to dobrze wygląda w CV, lecz dlatego, że pewnych rzeczy nie da się wyjaśnić w piśmie procesowym i ktoś musi je powiedzieć głośno. Autor AI Decoding Satoshi Nakamoto. Sztuczna inteligencja na tropie twórcy Bitcoina. Współautor nagrodzonej książki Bezpieczeństwo współczesnej firmy.
Kancelaria Skarbiec zajmuje czołowe pozycje w rankingach kancelarii podatkowych Dziennika Gazety Prawnej. Czterokrotny laureat Medalu Europejskiego, laureat tytułu International Tax Planning Law Firm of the Year in Poland.
Specjalizuje się w sporach z organami skarbowymi, międzynarodowym planowaniu podatkowym, regulacjach kryptoaktywów i ochronie majątku. Od 2006 roku prowadzi sprawę WGI – jedną z najdłuższych spraw karnych w historii polskiego rynku finansowego, bo są rzeczy, których nie wolno zostawić w połowie, nawet jeśli trwają dwie dekady. Wierzy, że prawo jest zbyt poważne, żeby traktować je wyłącznie poważnie – i że najlepsza porada prawna to ta, dzięki której klient nigdy nie musi stanąć przed sądem.
